PHẠM VĂN HIỆP

Trưởng Phòng dự án CN Công Ty TNHH CN Fusheng Việt Nam
Địa chỉ: Nhà Xưởng NX-02D, KCN Quế Võ mở rộng, xã Phương Liễu, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.
Hotline : 0965.852.289
Email: vanhiep.pham@fusheng.com

Nguyên lý hoạt động của động cơ piston tam giác xoay tròn


Động cơ piston tam giác xoay tròn là một dạng động cơ đốt trong được phát minh bởi kỹ sư cơ khí người Đức Felix Heinrich Wankel (1902 – 1988) và do đó, người ta còn gọi đây là động cơ Wankel. Sau khi phát minh thành công mẫu động cơ độc đáo này, Wankel đã giới thiệu và hợp tác với nhiều hãng để tiếp tục phát triển. Nhưng cuối cùng, hãng xe hơi Nhật Bản Mazda đã mua lại công nghệ từ Wankel vào năm 1967 và họ cho ra đời nhiều mẫu xe thương mại lẫn xe đua có sử dụng động cơ này.

nguyen-ly-hoat-dong-cua-dong-co-piston-tam-giac-xoay-tron

  • Cấu tạo của động cơ piston tam giác xoay tròn:

Về mặt kỹ thuật, động cơ piston tam giác xoay tròn có thiết kế khá đơn giản. Một piston hình tam giác quay tròn đặt trong xylanh có dạng hình đậu phộng hoặc số 8 (thuật ngữ là epitrochoid). Lồng xylanh được lắp ghép từ nhiều mảnh khác nhau, chúng ta hình dung nó như một miếng bánh hamburger rỗng ruột. Đoạn video mô tả động cơ có 2 piston, đầu tiên là vách ngăn ở trung tâm, tiếp theo là 2 rotor housing tạo thành lồng xylanh và cuối cùng là thêm 2 nắp đậy ở 2 bên ngoài (outside housing plate). Trên vách xylanh là các lỗ cắm bugi đánh lửa và trên vách ngăn, nắp đậy là các cổng nạp, xả nhiên liệu.

Ở chính giữa của cấu trúc động cơ là trục khuỷu và các cam tròn lệch tâm (eccentric shaft và rotor journals). Tiếp theo chúng ta có 2 piston dạng tam giác, trung tâm có vòng răng piston (rotor gear), trên mỗi 3 cạnh là buồng đốt (combustion cavity) và tại mỗi đỉnh của piston là nơi sẽ liên tục tiếp xúc với thành xy lanh (apex seals). Cuối cùng là nắp đậy bên ngoài với bánh răng định vị ở trung tâm (stationary gear). Bên trong toàn bộ “lớp vỏ” còn có các mạch dung dịch giải nhiệt (coolant jackets) nhằm tản nhiệt cho động cơ trong quá trình vận hành.

  • Hoạt động của động cơ piston tam giác xoay tròn:

Về nguyên lý hoạt động, nhờ toàn bộ cơ cấu cam tròn lệch tâm nằm trên trục khuỷu, vòng răng piston và bánh răng định vị mà 3 đỉnh của piston sẽ luôn tiếp xúc với thành xylanh, chia không gian bên trong thành 3 khu vực với thể tích luân phiên thay đổi theo chuyển động xoay. Tương tự như một số động cơ đốt trong khác, động cơ piston tam giác xoay cũng có 4 kỳ nạp, nén, nổ và xả lần lượt theo chuyển động xoay của piston. Đầu tiên trong kỳ nạp, piston xoay mở rộng phần không gian gần lỗ nạp để hút nhiên liệu vào trong xy lanh, sau đó nhiên liệu được đẩy, đồng thời nén lại tới vị trí 2 bugi, tại đây, bugi sẽ đánh lửa làm đốt cháy nhiên liệu, sinh ra công đẩy piston xoay tiếp, sau đó cạnh piston sẽ cuống chất thải qua khu vực có lỗ xả và xả ra bên ngoài.

Xem thêm: máy nén khí chính hãng

  • Ưu – nhược điểm của động cơ piston tam giác xoay tròn:

Ưu điểm:

–    Ổn định: Có ít các chi tiết chuyển động hơn so với các động cơ 4 kỳ có sức mạnh tương đương. Một động cơ tam giác xoay 2 piston có 3 bộ phận chuyển động: 2 rotor và 1 trục khuỷu. Trong khi đối với động cơ 4 kỳ đơn giản nhất thì có ít nhất là 40 chi tiết chuyển động. Việc tối thiểu hóa chi tiết chuyển động giúp động cơ piston xoay vận hành ổn định, đáng tin cậy hơn và thậm chí, một số hãng máy bay còn muốn sử dụng dạng động cơ này.

–   Nhỏ – Nhẹ, tỷ lệ cống suất/trọng lượng cao: Do có ít chi tiết, cộng với chủ yếu được làm bằng nhôm nên động cơ piston xoay có trọng lượng nhẹ hơn khoảng 1/3 và kích thước chỉ xấp xỉ 1/3 so với các động cơ khác có cùng công suất.

–   Hoạt động êm: Do chuyển động của toàn bộ các thành phần đều theo 1 hướng, không có cơ chế đổi chiều chuyển động của piston, lại có thêm cơ chế tự cân bằng nhờ đối trọng nên động cơ có thể hoạt động với rất ít rung động,

–   Chuyển động xoay của piston tạo ra mô men xoắn nên có thể sử dụng nhiên liệu có chỉ số octan thấp.

Nhược điểm

–   Piston có thể bị bó cứng: Xuất phát từ sự khác nhau về độ giãn nở do nhiệt của các loại vật liệu khác nhau nên toàn bộ khối động cơ sẽ có sự giãn nở không đều trong quá trình vận hành, dẫn tới piston bị bó cứng vào trong thành xylanh.

–   Mặt khác, cả 2 mặt đều tiếp xúc với nhiên liệu, bên trong không thể bố trí hệ thống bôi trơn chuyên dụng nên không thể bôi trơn như động cơ 2 kỳ. Do đó, có thê phần tiếp xúc giữa đỉnh piston và thành xylanh có thể bị hở sau quá trình sử dụng.

–   Quá trình đốt chậm do sau khi đánh lửa, “buồng đốt” phải di chuyển trong hành trình dài, hẹp nên gây ra sự trễ và có thể không cháy sạch.

–   Tiêu hao nhiên liệu: do vị trí tiếp xúc giữa piston và thành xy lanh dễ bị hở nên nhiên liệu có thể bị rò rỉ, buồng cháy không kín nên không đốt sạch nhiên liệu. Tương tự, chất thải có thể bị lẫn vào trong nhiên liệu.

–   Nhiên liệu cháy không hết còn bị xả ra bên ngoài nên kém thân thiện với môi trường.

–   Quá trình sản xuất đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao, giá thành không rẻ.

>>> Xem Thêm: Hiện tượng ngưng tụ nước trong máy nén khí và cách khắc phục


Bài viết liên quan

  • Nguyên nhân và cách xử lý khi khi gặp sự cố keo dầu ở máy nén khí

    Để máy nén khí hoạt động trơn tru thì cần tới sự hỗ trợ của một loại dầu chuyên dụng gọi là dầu máy nén khí. Bình thường dầu máy nén khí làm 4 chức năng: làm mát, bôi trơn, làm kín các khe hở trục vít và chống gỉ. Tuy nhiên vì các lý […]


  • Những ứng dụng cơ bản của máy nén khí trong lĩnh vực xây dựng

    Hiện nay, máy bơm khí nén đã được sử dụng trong rất nhiều ngành công nghiệp khác nhau như y tế, giao thông vận tải, chế biến thực phẩm, khai thác khoáng sản,… Trong đó, chúng ta không thể không kể đến ứng dụng máy nén khí trong ngành xây dựng. Máy nén khí được […]


  • Hướng dẫn bảo dưỡng linh kiện, phụ kiện máy nén khí

    Qua nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực máy nén khí, đội ngũ kỹ sư của máy nén khí Fusheng xin chia sẻ  một số kinh nghiệm trong việc bảo dưỡng linh kiện của máy nén khí.  1. Bộ lọc khí – Sau một thời gian sử dụng, bề mặt bộ lọc khí bị bụi bám […]


  • Cẩn trọng khi dùng khí thở từ máy nén khí trong y tế

    Máy nén khí hiện nay được ứng dụng không chỉ trong các ngành công nghiệp mà còn được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế, ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe con người. Một trong những ứng dụng không thể nhắc tới của máy nén khí trong lĩnh vực y học đó […]


PHẠM VĂN HIỆP

Chi Nhánh Công Ty TNHH Công Nghiệp Fusheng Việt Nam

Địa chỉ: Nhà Xưởng NX-02D, KCN Quế Võ mở rộng, xã Phương Liễu, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.
Hotline : 0965.852.289
Email: vanhiep.pham@fusheng.com